20 oktober 2016

Verslag: workshop ‘Ondernemen buiten de gebaande paden’

Hoe organiseer je theater op een openbare plek? Waar haal je je financiering vandaan voor een voorstelling in de publieke ruimte? En hoe kun je je artistieke ideeën verbinden aan een concreet, zakelijk plan? Op zaterdag 8 oktober kwamen deze en andere vragen aan bod tijdens de workshop ‘Ondernemen buiten de gebaande paden’ van de Café Theater Fabriek. Zo’n 15 theatermakers, spelers en zakelijk leiders gingen met elkaar in gesprek.

De dag werd gestart met een lezing van twee doorgewinterde CTF-collega’s: artistiek leider Alinde Hoeksma en zakelijk leider Daan Lustenhouwer. Elkaar afwisselend vlochten zij een artistiek-zakelijke verhaal samen voor theater in de publieke ruimte. Startpunt: wat is eigenlijk de publieke ruimte? Zodra er publiek aanwezig is op een openbaar toegankelijke plek, is deze te definiëren als publieke ruimte. Een plek waar je als maker iedere toevallige voorbijganger kan overvallen met je voorstelling. Met alle gevolgen van dien: iemand kan weglopen, blijven hangen of totaal niet luisteren. Het zet je als theatermaker op scherp. Alinde: ‘De publieke ruimte geeft je als theatermaker ontzettend veel vrijheid. Maar: ben je bewust van de wetten die op de plek waar je speelt gelden. Je kunt de mensen die al aanwezig zijn in deze ruimte niet ontkennen.’

Spelen in de publieke ruimte kan binnen de kaders van een bestaand festival, wat een groot deel van de sores van het ondernemerschap wegneemt. Maar hoe zit dat wanneer je op eigen houtje iets organiseert? Waar moet je op letten? Drie tips:

  • Bepaal de doelstelling: wat en waarom wil je je stuk maken en waarom in de publieke ruimte?
  • Locatie: waar en waarom ga je juist op deze plek spelen?
  • Doelgroep: zoek je publiek aan de hand van een locatie.

Maar: hoe concretiseer je je ideeën naar geld, zodat je je plan ook daadwerkelijk uit kan voeren? Tip van Daan: Zoek naar haakjes! Verhoud je tot je potentiële geldschieters en zoek de gezamenlijke interesse of noodzaak. Dit geldt zowel voor fondsen en subsidiegevers, die vaak een maatschappelijk doel hebben, maar ook voor sponsors. Vind raakvlakken, krijg elkaars verwachtingen helder en ga met elkaar in gesprek.

De turbulente verhouding tussen artistieke visie en zakelijke verantwoording kwam terug in de casus van Inez Coumans, zakelijk leider bij Studio Dries Verhoeven, bekend om zijn experimentele, onverbloemde installaties en performances in de publieke ruimte. De artistieke visie van Dries wordt het publieke domein in geslingerd, om vervolgens aan het publiek over te laten wat deze er mee doet. Dit betekent niet dat het team alles aan het toeval over laat. Integendeel: naast de artistieke plannen worden de productie en marketing van een project goed voorbereid. Tips van Inez:

  • Ga uit van artistieke integriteit van je project.
  • Helderheid van communiceren: weet wat je gaat doen en waarom.
  • Partner up!
  • Maak veel vlieguren. Zeker in de publieke ruimte is je externe omgeving onvoorspelbaar. Testen, testen, testen dus.
  • Ondernemerschap begint met een financieel plaatje. Ken daarom de basis van een begroting.

Na een ochtend vol praktijkverhalen, was het in de middag tijd om in groepen uiteen te gaan en te brainstormen over individuele plannen. De meeste deelnemers kwamen tot de conclusie dat zij hun artistieke verhaal verder uit moeten diepen, voordat ze op zoek kunnen gaan naar passende vormen van ondernemerschap. Wanneer artistieke en dramaturgische vragen nog niet helder zijn, zal het moeilijk worden een partner of financier te overtuigen van je plan. Anderzijds is ondernemerschap niet iets wat pas om de hoek komt kijken wanneer je verder gevorderd bent als maker. Het is een mindset die je in al je ideeën en gedachtegangen kunt integreren. Door ondernemend na te denken zullen artistieke en zakelijke plannen synchroon gevormd worden, en zo ontstaan de meeste kansen.

Ook interesse in de Café Theater Fabriek? Binnenkort organiseren we een workshop over fysiek theater en dans in de publieke ruimte. Mail ons op programmering@cafetheaterfestival.nl als je op de hoogte wilt blijven.

dsc02717